آیا متن دعای شرف الشمس در مفاتیح آمده است؟
یکی از پرسشهای پرتکرار در میان علاقهمندان به ادعیه و علوم معنوی این است که متن دعای شرف الشمس در مفاتیح وجود دارد یا خیر. بسیاری از افراد برای بهرهمندی از آثار آن، به دنبال منبع معتبر برای دعا، آداب و اعمال مربوط به آن هستند. از آنجایی که کتاب مفاتیح الجنان از اصلیترین منابع ادعیه در میان شیعیان محسوب میشود، طبیعی است که مخاطبان ابتدا سراغ این کتاب بروند.
متن دعای شرف الشمس در مفاتیح
در پاسخ باید گفت: خیر، متن دعای شرف الشمس در مفاتیح الجنان ذکر نشده است. در این کتاب، دعایی با عنوان مشخص «دعای شرفالشمس» وجود ندارد. آنچه درباره شرفالشمس مطرح شده، بیشتر در منابعی مانند کتاب سرالمستتر از مرحوم شیخ بهایی و بحارالانوار توسط مصباح کفعمی و دیگر بزرگان دیده میشود.
شرف الشمس چیست و چرا با دعا اشتباه گرفته میشود؟
شرفالشمس در اصل یک حرز منقوش است، نه یک دعای متنی معمول. این حرز شامل حروف، اشکال و رموز خاصی است که روی عقیق زرد حکاکی میشود. به همین دلیل، بسیاری از افراد تصور میکنند یک دعای کامل و طولانی به نام آن وجود دارد، در حالی که موضوع اصلی، نقش و آداب آن است. بخش مهمی از بهرهمندی از آثار این حرز، مربوط به نحوه صحیح فعال سازی شرف الشمس طبق زمان و شرایط خاص نجومی در روز 19 فروردین است.
آداب معنوی مرتبط با شرف شمس
گرچه متن دعای شرف الشمس در مفاتیح نیامده، اما برای این حرز آداب خاصی در کتب مختلف ذکر شده است؛ از جمله طهارت، نیت خالص، صدقه دادن و خواندن برخی اذکار. در برخی نقلها توصیه شده پیش از انجام امور مربوط به حکاکی حرز، اعمالی مانند غسل شرف شمس با نیت طهارت انجام شود. این غسل در واقع مشابه سایر غسلهای مستحبی است و بیشتر جنبه آمادگی روحی دارد.
منابعی که دعای شرفالشمس را نقل کردهاند
مرحوم شیخ بهایی در کتاب سرّالمستتر به کیفیت نگارش آن اشاره کرده و زمان نوشتن را روز نوزدهم فروردین (شرف خورشید در برج حمل) از طلوع آفتاب تا پیش از ظهر دانستهاند و ذکر میکنند که نوشتن بر عقیق زرد اولویت دارد، هرچند نگارش بر کاغذ زرد و همراه داشتن آن نیز ممکن است. همچنین در صراطالنجاه (ج10، ص426) این حرز بهعنوان ذکری منسوب به امیرالمؤمنین(ع) معرفی شده که نگارش آن بر عقیق زرد و استفاده به شکل انگشتر اشکالی ندارد.
مرحوم کفعمی نیز در مصباح، این حروف و نقوش را مرتبط با اسم اعظم الهی دانسته و در حاشیه، نقلهایی از امیرالمؤمنین(ع) را یاد میکند که در برخی کتب شیعه نیز بازتاب یافته است (بحارالانوار، ج۵۴، ص۲۲). از سوی دیگر، برخی فقها مانند آیتالله روحانی و آیتالله مظاهری تصریح کردهاند که اگر این حرز یکبار طبق آداب خاص نوشته شود، نیاز به تمدید سالانه ندارد و اصل آن را قابل اعتماد دانستهاند.
بنابراین، شرفالشمس در چارچوب حرزهای منقول و ادعیه دارای نقل علما شناخته میشود که توجه به آداب، زمان نگارش و نیت در استفاده از آن نقش اساسی دارد.
سخن پایانی
اگر به دنبال متن دعای شرف الشمس در مفاتیح هستید، باید بدانید چنین دعایی به این عنوان در مفاتیح وجود ندارد. توجه به طهارت، نیت، زمان مناسب و آشنایی با آداب نوشتن آن بر اساس آنچه در منابع نقلی آمده است میتواند در درک صحیح این موضوع نقش مهمی داشته باشد. رویکرد آگاهانه و پرهیز از خرافهگرایی، بهترین شیوه برای بهرهمندی از مفاهیم این حوزه است.